Baskı hızını sınırlayan şey hız değil, akış

Dilimleyicide baskı hızını 300 mm/s yapıp sonucun değişmediğini görmek yaygın bir deneyim. Sebep şu: hızı belirleyen şey ayarladığın sayı değil, hotend'in birim zamanda eritebildiği plastik miktarı. Bu değere hacimsel akış deniyor ve mm³/s ile ölçülüyor.

Akış sınırına dayandıktan sonra hız ayarını yükseltmek hiçbir şey yapmıyor; yazıcı zaten yapabildiğinin sonunda.

Hesap

Nozzle'dan saniyede çıkan plastik hacmi üç sayıya bağlı:

akış (mm³/s) = katman yüksekliği × hat genişliği × hız

0,2 mm katman, 0,42 mm hat genişliği, 150 mm/s hız:

0,2 × 0,42 × 150 = 12,6 mm³/s

Şimdi hotend'in ne kadar taşıyabildiğine bakıyorsun. Kabaca:

Örnekteki 12,6 mm³/s, Bambu'nun standart hotend sınırının epey altında. 200 mm/s'de 16,8 mm³/s istiyorsun, bu da hâlâ sınırın içinde. Hızı sınırın üstüne çıkarırsan dilimleyici akışı kesiyor; sınır gerçeğin üstünde girilmişse sonuç eksik ekstrüzyon, boşluklu duvar ve zayıf katman yapışması.

Filamentin de bir sınırı var

Akış sınırı yalnız hotend'den gelmiyor. Filamentin kendisi de belirli bir hızın üstünde tam erimiyor.

Bazı üreticiler makara etiketinde ya da veri sayfasında en yüksek hacimsel hızı veriyor. Vermiyorsa Orca Slicer'ın Maksimum hacimsel hız (Max volumetric speed) testi ya da Bambu Studio'nun Kalibrasyon (Calibration) menüsündeki Daha fazla... (More...) altında duran Maksimum akış hızı (Max flowrate) testi bunu ölçüyor; Bambu yazıcı seçiliyken bu menü yalnız Geliştirici modu (Develop mode) açıkken görünüyor. İkisi de artan akışla bir duvar basıyor, hangi noktada bozulduğuna bakıyorsun. Akış değişiminin yüzeyde parlaklık farkı olarak da görünebildiği mat PLA yazısında.

Bu değeri dilimleyiciye girdiğinde hız ayarların ne olursa olsun yazıcı o sınırı aşmıyor, kendi kendini frenliyor. Doğru yaklaşım bu: hızı serbest bırak, akışı sınırla. Bambu dışı filamentte Generic profilin bu sınırı neden 12 mm³/s'de tuttuğu Generic PLA yazısında.

Testin verdiği sayı ekstrüzyonun bozulduğu sınır; yük taşıyacak bir parçada o sınırın ne kadar altında durmak gerektiğini hacimsel hız ve dayanım yazısında anlattım.

Nozzle çapı hızı nasıl değiştiriyor

0,4'ten 0,6 mm nozzle'a geçmek hat genişliğini büyütüyor, yani aynı hızda daha çok plastik akıyor. Ama asıl kazanç başka yerde: daha az hat, daha az katman.

0,6 nozzle'la 0,3 mm katman basabilirsin. Aynı parça 0,2 yerine 0,3 katmanla üçte bir daha az katmanda biter. Hız ayarına dokunmadan baskı belirgin kısalır.

Bedeli detay kaybı. İnce yazı, keskin köşe ve küçük özellik 0,6 nozzle'da kayboluyor. Fonksiyonel parçada iyi bir takas, minyatürde değil.

Duvarlar inceyse

Modelin ince duvarları hiç basılmıyor ya da boşluklu çıkıyorsa sebep hız değil, duvarın nozzle hat genişliğinden ince olması. Dilimleyici oraya bir hat sığdıramıyor ve atlıyor.

Bambu Studio ve Orca'da çözüm Kalite (Quality) altında:

Klasik (Classic) sabit genişlikte hat basıyor, çok ince yerleri boşluk doldurma (gap fill) ile dolduruyor; Arachne hattın genişliğini yerine göre değiştiriyor. İnce duvar boşluklu çıkıyorsa ilk denenecek ayar bu.

Modelin Hazırla (Prepare) sekmesinde tam görünüp dilimlendikten sonra Önizleme (Preview) sekmesinde eksik çıkması da aynı mekanizmanın sonucu; orada hat genişliğini düşürmek de işe yarayabiliyor, ayrıntısı ince parçaların atlanması yazısında.

Pratik sıra

1. Filamentin en yüksek hacimsel hızını öğren ya da ölç.
2. Dilimleyiciye gir.
3. Hız ayarlarını rahat bırak; akış sınırı zaten frenleyecek.
4. Daha hızlı istiyorsan katman yüksekliğini artır, hız sayısını değil.
5. Hâlâ yetmiyorsa nozzle çapını büyüt.

Hız sayısını kurcalamak listenin en sonunda geliyor, çünkü en az etkisi olan yer orası. Hızı nereden değiştireceğin ayrı yazıda.