Prime tower neden bu kadar büyük ve nasıl küçülür

Çift renkli ya da çift nozzle'lı bir baskıda modelin yanına dikilen kule, çoğu zaman parçanın kendisinden fazla süre ve filament yiyor. Bambu Lab forumunda 20 Kasım 2025'te açılan "Reduce or resize size primetower" konusunda H2D'li kullanıcı S1lent durumu iki cümlede özetliyor: üç saatlik bir baskı kule yüzünden 18-19 saate çıkıyor, üstelik kuleyi artık yeniden boyutlandıramıyor.

İkisinin de sebebi ayrı ve ikisi de Bambu Studio'nun açık kaynak deposunda görülebiliyor. Kulenin tabanı Width kutusuna yazdığın sayıdan gelmiyor: her filament ya da nozzle değişimi için ayrılan derinlikten geliyor ve o derinlik başka bir sekmedeki ayarlardan hesaplanıyor. Türkçede bu yapıya prime kulesi de deniyor; aşağıda kısaca kule diyeceğim.

Prime ile flush aynı şey değil

Kaynakta bunlar iki ayrı büyüklük ve karıştırılınca yanlış sayı kısılıyor.

Prime, nozzle'ı baskıya hazır hâle getirmek için kulenin üstüne basılan malzeme; arayüzdeki adları Filament change ve Hotend change. Flush ise önceki rengin nozzle'da kalan kısmını dışarı atıyor; hacmi renk çiftine göre boşaltma tablosundan geliyor ve sağ paneldeki Flushing volumes penceresinin Multiplier kutusuyla çarpılıyor.

Ayrımın pratik sonucu şu: kaynakta kule derinliğini prime hacmi ile ramming uzunluğu kuruyor, Infill gap yüzdesi de onu çarpıyor. Flush hacmi o hesaba hiç girmiyor, ayrı bir boşaltma olarak işleniyor ve dolguya, desteğe ya da bir nesneye yönlendirilebiliyor. Forumda 23 Aralık 2025'te MK4S_H2D tam bunu söylüyor:

Prime için bunu dolgunun içine yapmak ideal değil sanırım. Flush için evet, mümkün ve process ayarlarından açılabiliyor.

AMS de ikinci nozzle da yokken, yani renkleri katmanda elle değiştirdiğinde kule hiç kurulmuyor; o yolun kendi bedelleri AMS'siz çok renkli baskı yazısında.

Boyutu belirleyen sayılar nerede

Dördü de Process sekmesinde değil, Filament sekmesinin Basic information grubunda, yan yana ikişer alandan oluşan iki satır hâlinde duruyor.

Bunlar programın varsayılanları; ekranda gördüğün sayıyı seçili filament preseti eziyor. Preset ezmesi dört alanın hepsini kapsamıyor: Bambu PLA Basic yalnız Filament change prime hacmini 30 mm³'e, Extruder change ramming uzunluğunu 5 mm'ye çekiyor, H2D sürümünde bu 4 mm. Hotend change alanları 60 mm³ ve 10 mm'de kalıyor; forumdaki ekran görüntüsünde görünen sayılar da bunlar.

Mod seviyeleri de aynı değil. Prime hacimleri basit seviyede, mod anahtarı ne olursa olsun görünüyorlar; tek istisna H2C, orada sağ paneldeki Purge mode düğmesinden Prime Saving seçilirse kaynak iki hacmi de 15 mm³'e sabitleyip alanları griye düşürüyor. Ramming uzunlukları advanced seviyesinde, yani parametre panelinin üstündeki Advance anahtarını açman gerekiyor. MK4S_H2D'nin "bunları görebilmek için advanced ya da developer ayarlarını açman gerekebilir" notu buraya oturuyor: kaynağa göre prime hacimleri için gerekmiyor, ramming uzunlukları için gerekiyor.

S1lent'in bunların üstüne beşinci olarak değiştirdiği length when change hotend alanı ise develop seviyesinde: yeri Filament → Setting Overrides → Retraction, görünmesi için Preferences penceresinin Other sekmesinde Developer Mode başlığı altındaki Develop mode kutusu. O alan ramming uzunluğu değil, hotend değişiminden önce hotend içinde geri çekilen miktar.

Dört alan da filament presetinin parçası, kaydettiğinde o profile yazılıyor; profili kaydetme ve sonra listede bulma tarafı filament profili yazısında.

Genişlik kutusu neden gri

Width alanı Process → Others → Prime tower grubunda duruyor, varsayılanı 35 mm. Griye düşmesinin tek koşulu var ve kaynakta tek satır: aynı gruptaki Rib wall kutusu işaretliyse Width kapatılıyor. Rib wall varsayılan olarak açık geliyor, yani çoğu kullanıcı kutuyu hiç dokunmadan gri buluyor. Forumu açan kişinin "artık yeniden boyutlandıramıyorum" şikayeti buna denk düşüyor.

Ayarın kendi açıklaması bunu söylüyor: kulenin duvarına dört kaburga ekleniyor, kesiti mümkün olduğunca kareye yaklaştırılıyor, "bu yüzden genişlik sabitleniyor". Dilimleyici tarafında olan da bu. Kaburgalı duvar açıkken program önce gereken toplam derinliği topluyor, bunu kutudaki genişlikle çarpıp alanı buluyor, sonra yeni genişliği o alanın karekökü yapıyor. Kutuya yazdığın sayı hesaba giriyor ama sonuç onun üstüne yazılıyor; elinde kalan kareye yakın bir kesit.

Rib wall'u kapatırsan Width yazılabilir hâle geliyor. Beklentiyi doğru kurmakta fayda var: kaynakta derinlik, gereken hat uzunluğunun genişliğe bölünmesiyle bulunuyor. Kuleyi daraltmak onu uzatıyor, taban alanı ve harcanan filament aşağı yukarı aynı kalıyor. Değişen biçim, hacim değil.

Aynı grupta bir çarpan daha duruyor. Infill gap varsayılan olarak %150 ve advanced seviyesinde. Kaynakta kule hatlarının arasındaki boşluk bu yüzdeyle ölçekleniyor, gereken derinlik de o boşluk cinsinden sayıldığı için yüzde doğrudan tabanı büyütüyor. Alt sınır %100; oraya çektiğinde hatlar bitişiyor ve derinlik kabaca üçte bir azalıyor. Kuleye giren filament değişmiyor, kaplanan tabla alanı değişiyor.

Bir de sürüm notu: forumdaki ekran görüntülerinin alındığı 2.4.0.70'te Rib wall basit seviyedeydi, bugünkü kaynakta advanced işaretli. Kutuyu göremiyorsan önce Advance anahtarını aç.

Forumdaki kullanıcılar ne denedi

Konudaki sayılar Bambu'nun önerisi değil, iki kullanıcının kendi denemeleri. Kimin ne girdiğini olduğu gibi bırakmak daha doğru.

MK4S_H2D ekran görüntüsündeki değerlerin varsayılan olduğunu söylüyor ve tutuyor: 60'ın üçte biri 20, 10'un yarısı 5. Sonucu için "baskı kalitemde hiçbir olumsuz etki olmadan kule malzemesini belirgin biçimde azaltıyor" diyor, arkasından bir şerh düşüyor: filamentini hem baskı sırasında hem depolarken sürekli kuru tutuyor.

S1lent 0,2 mm nozzle'da aynı değerlerle kabul edilebilir bir kuleye yaklaşamadığını, 1 mm³ ve 2 mm'ye kadar inmek zorunda kaldığını yazıyor; Filament change ile Extruder change alanlarını da aynı şekilde düşürmüş ve iki baskıyı PLA Matte ve PVA ile sorunsuz bitirmiş. MK4S_H2D aynı gün akşam hem 0,4 hem 0,2 mm'de düşürülmüş değerlerle bastığını, buna rağmen priming'in hâlâ fazla geldiğini ekliyor.

Bir alt sınır daha var ve prime hacminden bağımsız: kaynakta kulenin en küçük derinliği yüksekliğine bağlanmış. 5 mm'lik bir kulede 5 mm, 100 mm'de 20 mm, 250 mm'de 40 mm, 350 mm'de 60 mm; aradaki yükseklikler doğrusal hesaplanıyor. Sayıları ne kadar düşürürsen düşür uzun bir parçanın yanındaki kule bu tabanın altına inmiyor.

Bunlar kural değil, başlangıç noktası. Prime hacminin kaynaktaki alt sınırı 1 mm³; ama kule aynı zamanda nozzle'ın toparlandığı yer, azaltınca modelin ilk hatlarında renk karışması ya da eksik akış görürsen geri çıkman gerekiyor.

Boşaltmayı kulenin dışına yönlendirmek

Forumda 28 Kasım'da başka bir kullanıcı şunu soruyor: kule basmak yerine nozzle dolgunun içine basılarak temizlenemez mi? Yarısına evet var. Yeri Process → Others → Flush options:

• Flush into objects' infill: varsayılan kapalı. Kendi açıklaması uyarıyor, duvarlar saydam filamentle basılıyorsa karışık renkli dolgu dışarıdan görünüyor. Dolgunun üst yüzeyde iz bırakması ayrı bir konu, orası dolgu izi yazısında.
• Flush into objects' support: varsayılan açık.
• Flush into this object: genel Process sayfasında hiç görünmüyor. Kaynakta bu satır yalnız nesne ayarlarında açılıyor, yani panelin üstündeki Global / Objects anahtarını Objects'e alıp nesneyi seçmen gerekiyor.

Üçü de prime tower kapalıyken gri kalıyor; kaynakta üçü birden Enable kutusuna bağlanmış.

Bu seçenekler kuleyi küçültmüyor, çünkü kulenin derinliği zaten flush hacminden hesaplanmıyor. Yaptıkları şey atığı azaltmak: boşaltılan malzeme çöpe değil parçanın içine gidiyor. Bu da filament maliyetinin görünmeyen kalemi, hesabın tamamı baskı maliyeti yazısında.

Tek nozzle + AMS ile çift nozzle farkı

Konu H2D üzerinden gidiyor ama okurun çoğunda tek nozzle ve AMS var. Kaynak ikisini ayırıyor.

Ramming, yani Extruder change ile Hotend change uzunlukları, yalnız iki filament aynı nozzle'da değilse devreye giriyor. Tek nozzle'lı bir yazıcıda bütün filamentler aynı nozzle'da, dolayısıyla ramming hiç tetiklenmiyor ve o iki alan kule derinliğine hiçbir şey eklemiyor. Kullanılan prime hacmi de Hotend change değil Filament change oluyor.

Yani tek nozzle ve AMS'te oynanacak tek sayı var. H2D gibi çift nozzle'lı bir makinede değişim bir nozzle'dan diğerine geçiyorsa Hotend change alanları ve ramming uzunluğu da hesaba giriyor; forumdaki iki kullanıcının dört alanı birden düşürmesinin sebebi bu.

Nozzle çapı ayrı bir çarpan ama beklediğin gibi işlemiyor. Kaynakta hat uzunluğu hacmin katman yüksekliği ile hat genişliğinin çarpımına bölünmesiyle bulunuyor, derinlik ise hat sayısı ile hat genişliğinin çarpımı; hat genişliği iki yerde birden geçtiği için büyük ölçüde sadeleşiyor. Geriye katman yüksekliği kalıyor: 0,2 mm nozzle'ın tipik 0,1 mm katmanında aynı mm³ kabaca iki katı derinlik demek. S1lent'in 20 mm³'te kalamamasının payı burada.

Özetle gri Width kutusu bir arıza değil, Rib wall'un sonucu. Kuleyi küçülten şey Filament sekmesindeki prime hacmi ile ramming uzunluğu, tabanı sıkıştıran da Infill gap; flush seçenekleri kuleyi değil atığı azaltıyor.