Hafif kabartılar, düzenli çizgiler, ışığa tutunca çıkan geometrik desen. Üst yüzeyde dolgu deseninin izi görünüyorsa sorun neredeyse hiç dolgu oranı değil. Dört ayar var ve sırayla bakılması gerekiyor: duvar-dolgu binmesi, duvar sayısı, üst katman sayısı, dolgu deseni. İz düzenli ve geometrik değilse, dik duvarlarda da varsa bu yazı değil; kusuru ayırt etmek için yüzey kusurları yazısına bak.
Dolgu oranını artırmak akla ilk gelen çözüm ama genelde işe yaramıyor: süreyi ve plastiği katlıyor, izi de tam kapatmıyor. Tersi bir sorun da var: dilimde hiç dolgu çıkmıyorsa sebep bazen ayar değil modelin kendisi; dolgu basmıyor yazısında.
Neden oluyor
Dolgu, parçanın içini dolduran seyrek bir örgü. Üst yüzey o örgünün üstüne köprü kuruyor. Örgünün hatları arasındaki boşluk ne kadar genişse, üst katmanın köprü kurması o kadar zor ve o boşlukların üstünde hafifçe çöküyor.
Sonuç gözle görünen bir desen: dolgu deseni yukarıya kopyalanmış oluyor.
1. Duvar-dolgu binmesi
İlk bakılacak ayar bu, en çok fark yaratan da bu.
Bambu Studio ve Orca'da Dayanıklılık (Strength) → Dolgu/Duvar örtüşmesi (Infill/Wall overlap). Varsayılan genelde %15. Bu değer dolgu hatlarının duvara ne kadar bindiğini belirliyor.
Fazla binme, duvarın hemen içinde plastik birikmesine yol açıyor ve o birikme yüzeye kabartı olarak çıkıyor.
Denenecek: %15'ten %5'e düşür. Sorun sürüyorsa -%5'e kadar inilebiliyor; eksi değer dolgunun duvardan geri çekilmesi demek.
Aşırı düşürmenin bedeli var: dolgu duvara tutunmazsa parça zayıflıyor. Fonksiyonel bir parçada -%5 riskli, dekoratif parçada sorun değil.
2. Duvar sayısı
Dayanıklılık → Duvar halkaları (Wall loops; Cura'da Wall Line Count). Varsayılan 2.
3'e çıkarmak dolguyla dış yüzey arasına fazladan bir katman koyuyor ve izin dışa vurmasını azaltıyor.
Bu ayarın yan faydası var: duvar artırmak parçayı dolgu artırmaktan daha etkili biçimde sağlamlaştırıyor ve daha az plastik harcıyor. Duvarların hiç basılmaması ayrı bir sorun; onun çözümü ince duvar bölümünde. Yani bu değişiklik iki sorunu birden çözüyor. Duvarı yalnız görünen üst bantta artırmak istersen bunu parçanın tamamına değil bir yükseklik aralığına verebiliyorsun; yolu yükseklik aralığı değiştiricisi yazısında.
3. Üst katman sayısı
Dayanıklılık → Üst kabuk katmanları (Top shell layers). Varsayılan genelde 3-4.
Üst kabuk ne kadar inceyse dolgunun izi o kadar geçiyor. 5'e çıkarmak çoğu durumda izi tamamen kapatıyor.
Katman yüksekliğiyle birlikte düşünülmesi gerekiyor: 0,2 mm katmanda 4 üst katman 0,8 mm kabuk demek. 0,12 mm katmanda aynı sayı yalnızca 0,48 mm: daha ince, iz daha çok geçer. İnce katmanla basıyorsan üst katman sayısını artırman gerekiyor.
4. Dolgu deseni
Desen, üst yüzeyin köprü kurma mesafesini belirliyor.
| Desen | Üst yüzey davranışı |
|---|---|
| Izgara (Grid) | Kesişim noktalarında yığılma, iz bırakmaya en yatkın |
| Jiroid (Gyroid) | Sürekli eğri, kesişim yok, iz az |
| Çizgi (Line) | Basit ve hızlı, orta |
| Kübik (Cubic) | İyi ama daha yavaş |
Bu yüzden öneri Izgara yerine Jiroid. Izgara'nın ayarını tutturmak zor çünkü hatlar üst üste biniyor ve o noktalarda fazla plastik oluyor. Izgara'nın Bambu profillerinde neden hâlâ varsayılan olduğu ve aynı sorunun ilk katmandaki karşılığı ilk katmanda tek duvar yazısında.
Jiroid'in ek faydası her yönde eşit dayanım vermesi. Sağlamlık gerekmiyorsa Çizgi de yeterli ve daha hızlı basıyor.
Sıra önemli
Hepsini birden değiştirmek hangisinin işe yaradığını bilinemez hale getiriyor. Öneri:
- Dolgu/Duvar örtüşmesini %5'e düşür. Tek başına çoğu durumu çözüyor.
- Sürüyorsa duvarı 3'e çıkar.
- Sürüyorsa üst katmanı 5'e çıkar.
- Hâlâ sürüyorsa deseni Jiroid'e al.
Her adımdan sonra küçük bir test parçası bas; tam parçayı tekrar basmak gerekmez, üst yüzeyi olan 2×2 cm bir küp yeterli.
Farklı bir sorun: modelin içinden geçen desen
Bazen yüzeyde görünen desen buna benziyor ama sebebi bambaşka. Anahtarlık üretici gibi araçlarla yapılan modellerde, üstteki görsel parçanın içinden boydan boya geçiyor, yani bu bir dolgu sorunu değil, modelin geometrisi öyle.
Çözümü ayarda değil modelde: ince bir çift taraflı parça ile kalın bir gövdeyi ayrı ayrı üretip aynı projede birleştiriyorsun. Denenebilecek bir yol: 0,2 mm çift taraflı anahtarlık ve 2,8 mm standart anahtarlık ayrı üretilip, ikisi yan yatırılıp birleştiriliyor, sonra tabana geri döndürülüp basılıyor.
Ayırt etmesi kolay: iz düzenli ve geometrikse dolgu sorunudur, modelin şekliyse geometri sorunudur. Havada kalan yüzeylerdeki bozulma da üçüncü bir kategoridir: sarkan yüzeyler.
