Mart 2024'te Bambu Lab forumunda açılan "What is X Y Z?" konusunun sorusu kısa: Bambu Studio'da X, Y ve Z hangi yön, ekranda bunu açıkça gösteren bir şey yok. Konuyu açan kişi Z'nin yükseklik olduğunu tahmin ediyor, X ile Y'yi ekran görüntüsünün üstüne elle çizmiş. Kabul edilen cevap işi tek bir resimle çözüyor:
Plakayı iki elinle tutup yazıcının içine sürdüğünde sağ elinin gösterdiği yön X+, plakayı içeri sürdüğün yön Y+.
Z de tahmin edildiği gibi yukarı. Cevap ekranda iki işarete bakmanı öneriyor. İkisi de bugün Bambu Studio'nun kaynak kodunda duruyor: biri tablanın ön kenarında, öteki sol ön köşesinde.
Tabladaki iki işaret
İlki cevabın "positioning mark" dediği işaret. Tablanın ön kenarı boyunca ince bir şerit uzanıyor; plaka tipine göre değişen bir doku dosyası bu (Textured PEI Plate için bbl_bed_pte_bottom.svg) ve kaynak onu Y = 0 çizgisinin hemen önüne, yazdırılabilir alanın dışına koyuyor. Cevabın mavi daireyle gösterdiği işaret şeridin sağ ucunda: iki yukarı okun arasında bir kare. Oklar tablanın arkasını, plakayı sürdüğün yönü gösteriyor. İşaret her şeritte yok: X1, P1 ve A1 serisinde Cool Plate ile SuperTack şeridinde yer almıyor, H2D gibi çift nozullu modellerde PEI plakalarının şeridinde de yok. Forumdaki cevap Textured PEI Plate ile çekilmiş. Şeritte işaret göremiyorsan köşedeki oklara bak.
İkincisi köşedeki üç ok. Kaynakta bunlar tablanın koordinat eksenleri: X kırmızı (#FF0000), Y yeşil (#00FF00), Z mavi (#0000FF). Üçü de dünya koordinatlarının 0,0,0 noktasından çıkıyor; gövdeleri baskı hacminin en büyük boyutunun onda biri, uçlarına 5 mm'lik bir koni ekleniyor. 256 mm'lik bir tablada gövde 25,6 mm. Forum cevabı bunlara "sol alttaki gösterge" diyor; tablaya önden baktığında o köşe gerçekten görüntünün sol altına düşüyor.
Kırmızı ok sağa, yeşil ok arkaya bakıyorsa öndeki şerit sana en yakın kenardır ve forumdaki bakıştasın.
Sıfır noktası: sol ön köşe
Bambu'nun yazıcı profillerinde tabla şekli printable_area ile tanımlanıyor ve güncel profillerin hepsi 0x0 köşesinden başlıyor:
| Yazıcı | printable_area | printable_height | bed_exclude_area |
|---|---|---|---|
| X1 Carbon, P1S | 0x0 ile 256x256 arası | 250 mm | 0x0 ile 18x28 arası |
| A1, P2S | 0x0 ile 256x256 arası | 256 mm | yok |
| A1 mini | 0x0 ile 180x180 arası | 180 mm | yok |
| H2D | 0x0 ile 350x320 arası | 325 mm | yok |
Okların çıktığı köşe bu 0,0; X1 Carbon ve P1S'teki 18 x 28 mm'lik kullanılamayan bölge de orada.
Karışıklık çoğunlukla Move panelindeki Position kutularında başlıyor, çünkü oradaki X ve Y modelin köşesi değil, referans noktası. Kaynaktaki yükleme mantığına göre STL, STEP ya da OBJ yüklediğinde model kendi sınır kutusunun merkezine göre ortalanıyor. 256 mm'lik tablanın ortasındaki model bu yüzden 128 / 128 gösterir. Yeni yüklenmiş, döndürülmemiş bir modelde Z de yüksekliğin yarısı çıkar: 20 mm'lik küpte 10.
Bu değerler dünya koordinatı: kaynağa göre 256 mm'lik tablada 2 numaralı plaka X = 307,2'den başlıyor, oradaki modelin X'i 256'yı aşar.
Scale panelindeki Size satırı da X, Y, Z sırasını izliyor. Forumdaki ilk ekran görüntüsü tam bu panel: model %47,01'e küçültülmüşken bile 1612,92 x 1878,35 x 605,95 mm, sağ altta da kırmızı bir hata kutusu modelin plaka sınırını ya da yükseklik sınırını aştığını söylüyor. O model hangi yöne çevrilse de 256 mm'lik tablaya sığmıyordu.
World coordinates ile Object coordinates
M ile Move aracını açtığında panelin başında bir açılır liste var: World coordinates ve Object coordinates. Bu seçim 1.10.0 sürümüyle geldi (beta Ekim 2024, kararlı sürüm Kasım 2024); forum konusunun açıldığı dönemin 1.8 sürümlerinde Move panelinde yalnız World coordinates yazısı vardı.
- World coordinates: kutuların adı Position ve değerler tablanın eksenlerinde mutlak konum. Yazdığın sayı modelin referans noktasını o koordinata götürür.
- Object coordinates: tek bir nesne seçiliyken satırın adı Translate(Relative) oluyor, kutular sıfırdan başlıyor ve girdiğin değer modeli kendi eksenleri boyunca kaydırıyor. Model döndürülmüşse bu eksenler tablanınkilerle aynı değil; kaynak bu modda modelin merkezine, modelle birlikte dönmüş kırmızı, yeşil ve mavi bir artı işareti çiziyor.
İkinci mod, bir yazıyı yüzeyin içine birkaç yüzde milimetre gömmek gibi işlerde kullanılıyor. Parça birleştirme yazısındaki kullanıcı tam bunu yapmış, Z kutusuna -0,01 girmişti.
Seçim kalıcı değil: kaynağa göre Move aracını her açtığında panel World coordinates'a dönüyor, seçili parçayı değiştirdiğinde de. Birden çok tam nesne ya da prime tower seçiliyse Object coordinates listeden kalkıyor.
Rotate panelinde liste yok; panelin başında sabit bir World coordinates yazısı duruyor, altında Rotate (relative) ve Rotate (absolute) satırları var. Scale panelinde World ve Object coordinates var; tek bir parça seçtiğinde listeye Part coordinates da ekleniyor. Araçların kullanımı döndürme ve ölçekleme yazısında; burada konu yalnız eksenler.
Yönü klavyeden ve düğmelerden okumak
Yönü görmenin en kısa yolu ok tuşları. Kaynaktaki kısayol listesine göre bir nesne seçiliyken:
| Tuş | Ne yapar |
|---|---|
| Yukarı ok | 10 mm +Y, arkaya |
| Aşağı ok | 10 mm -Y, öne |
| Sol ok | 10 mm -X, sola |
| Sağ ok | 10 mm +X, sağa |
| Shift + ok | Adım 1 mm |
| Ctrl + ok | Kameraya göre taşır |
Kamera görünümleri Ctrl ile rakam (macOS'ta Cmd): Ctrl+0 varsayılan, Ctrl+1 üst, Ctrl+2 alt, Ctrl+3 ön, Ctrl+4 arka, Ctrl+5 sol, Ctrl+6 sağ, Ctrl+7 izometrik. Aynı liste View menüsünde de var: Windows'ta sol üstteki açılır menünün altında, macOS'ta menü çubuğunda. Ctrl'siz 1-9 ise seçili nesneye o numaralı filamenti atıyor.
Ctrl+1 eksenleri harita gibi okutuyor: ekranın yukarısı +Y, sağı +X. Ctrl+0 kamerayı önden ve 45 derece yukarıdan konumluyor; forum cevabındaki bakış bu.
2.0.0'dan (Mart 2025) beri 3B görünümün sol alt köşesinde bir de 3B gezinme küpü var; yüzleri Front, Back, Top gibi etiketli, varsayılan olarak açık ve View menüsündeki Show 3D Navigator ile kapanıyor. Forum cevabının "sol alttaki gösterge"si bu küp değil, küp 2024'te yoktu.
2.4.0'dan (Kasım 2025) beri Move panelinde, World coordinates seçiliyken bir hizalama bölümü de var. 2.4.0'da bölüm en az iki parça ya da nesne seçince çıkıyordu; 2.5.0'dan (Ocak 2026) beri tek nesnede de çıkıyor. Düğmelerin ipuçları yönü açıkça yazıyor: Align left (-X), Align right (+X), Align front (-Y), Align back (+Y), Align bottom (-Z), Align top (+Z). Ön -Y, arka +Y; forumdaki cevapla aynı.
Dilimleyicideki eksen, yazıcıdaki eksen
Bu koordinatlar dışa aktarılan dosyaya da geçiyor: G1 X... Y... Z... satırları aynı printable_area sistemine göre yazılıyor; satırları okumak istersen G-code yazısına bak. Birden çok plaka varsa kaynak G-code'u yazarken plakanın başlangıç noktasını koordinatlardan çıkarıyor: Move panelinde X'i 435 görünen, 2. plakanın ortasındaki model G-code'da yine 128 civarında yazılır.
Donanım tarafı ayrı bir konu. Yazıcının Z ekseni eve dönerken hata veriyorsa bunun dilimleyicideki mavi okla ilgisi yok; o sorun Z homing hatası yazısında. Dilimleyicideki sözleşme ise bütün güncel Bambu profillerinde aynı: 0,0 sol ön köşe, sağ X+, içeri Y+, yukarı Z+.
